Ma Nuit Chez Maud

Η ιστορία του Jean-Louis δεν ξεκινά νύχτα. Ούτε αρχίζει με την Maud. Σε έναν επιβλητικό καθολικό ναό, ο αφηγητής παρακολουθεί την κυριακάτικη λειτουργία. Με πλάνα που καδράρουν ευλαβικά τα δυσθεώρατα μήκη και πλάτη της εκκλησίας, ο Rohmer αντιπαρατάσσει το κήρυγμα του ιερέα και το προσηλωμένο ποίμνιο, συναντώντας μέσα στο αθόρυβο πλήθος τον ήρωά του. Στα στιγμιαία intercuts, ο Jean-Louis κρυφοκοιτά την ξανθιά γυναίκα στο απέναντι στασίδι, επιστρέφοντας πάντα στον ιερό λόγο. Έπειτα από το ολιγόλεπτο αυτό πρελούδιο, αυτή τη φορά έξω από τον ναό, ο φακός απελευθερώνεται υπέροχα, ανακτά την ευκινησία του και χάνεται στα στενά δρομάκια, μαζί με το αυτοκίνητο του πρωταγωνιστή. Η οθόνη αρχίζει τώρα να ακτινοβολεί τις ασπρόμαυρες αρετές της nouvelle vague. Κι ο Rohmer ξεκινά άλλη μία διαδρομή στα χνάρια του ιταλικού νεορεαλισμού και των έτερων θιασωτών του γαλλικού νέου κύματος.

Ο Jean-Louis, ένας άνδρας με την ιδιότυπη ιδιότητα του μαθηματικού και του ευσεβή Χριστιανού, εγκαθίσταται στην μικρή, γαλλική κωμόπολη. Μοναχικός και εσωστρεφής, αποφασίζει να παντρευτεί την άγνωστη κοπέλα που συναντά κάθε Κυριακή στην πρωινή κατήχηση. Την παρατηρεί, την παρακολουθεί, την συναντά τυχαία στο κέντρο της πόλης. Στο μυαλό του όλα είναι προσχεδιασμένα με τάξη. Η καρδιά έχει, όμως, τους λόγους της, αλλά δεν γνωρίζει λογική, όπως έλεγε ο Pascal. Ένα απόγευμα θα συναντηθεί με τον παλιό συμμαθητή του, Vidal. Οι συζητήσεις των δύο αντρών περί φιλοσοφίας, μαθηματικών και της αδιέξοδης κοσμοθεωρίας του Pascal θα συνεχιστούν στο διαμέρισμα μίας φίλης του Vidal. Χωρισμένη, χειραφετημένη και μητέρα ενός μικρού κοριτσιού, η Maud γίνεται η τρίτη εκδοχή στην συντηρητική οπτική του Jean-Louis και τον ακίνδυνο σκεπτικισμό του Vidal. Καθώς η μέρα φεύγει, το χιόνι πέφτει παντού και η οικοδέσποινα βρίσκεται ήδη ημίγυμνη κάτω από το παχύ λεπτό κάλυμμα του κρεβατιού της. Με πολλούς ενδοιασμούς, ο Jean-Louis συμφωνεί να μην διακινδυνέψει την επιστροφή στο σπίτι του. Και αποφασίζει έτσι, να περάσει μία νύχτα με την Maud.

Μία σχηματική χαρτογράφηση του ρεύματος της nouvelle vague θα τοποθετούσε στο ένα άκρο τον ανθρωποκεντρικό Truffaut και στο άλλο τον διαβρωτικό φορμαλιστή Jean-Luc Godard. Στον μαγικό, ενδιάμεσο χώρο -τον τόπο των νεορεαλιστικών επιρροών, των χολυγουντιανών ονειρώξεων και της de facto κατάργησης του παραδοσιακού γαλλικού σινεμά- κινείται ο Eric Rohmer. Στρέφοντας το βλέμμα του στην δυναμική των σιγανών ανθρωπίνων εκρήξεων, αλλά με διαλεκτική διάθεση απέναντι στον σαρωτικό αντικομφορμισμό του Godard, ο Rohmer αποτελεί την χρυσή τομή, ακολουθώντας το ξετύλιγμα μίας ιστορίας από την οποία ο θεατής μπορεί να αγκιστρωθεί, χωρίς ωστόσο να δέχεται την αβασάνιστη χαλιναγώγηση του κινηματογραφικού μέσου.

Στο "Ma Nuit Chez Maud" απαριθμούνται το ένα μετά το άλλο όλα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κινηματογραφικής γενιάς του Rohmer. Η κάμερα αποδεσμεύεται, πειραματίζεται ακόμα και με την hand-held αισθητική, για να εξασφαλίσει την μεγαλύτερη εφικτή εναλλαγή οπτικών, από αυτή του εγκλωβισμένου ήρωα μέχρι εκείνη του "αντικειμενικού" εξωτερικού παρατηρητή-του θεατή. Στις χαρακτηριστικές σεκάνς των καφέ, οι χαρακτήρες επιδίδονται σε άτυπες συνεντεύξεις, κυριεύοντας τον πλάνο, άλλοτε σε θέση συνεντευξιαστή και άλλοτε σε ρόλο ανακρινόμενου. Η πρώτη τρυφερή στιγμή του Jean-Louis με την κοπέλα της εκκλησίας γίνεται σε ένα βιβλιοπωλείο, ενώ οι εξισώσεις του Pascal κυριεύονται προς στιγμήν ολόκληρη την οθόνη και μετατρέπονται σε μυστηριώδη ιερογλυφικά, σύμβολα που περιπλέκουν την αλήθεια αντί να της δίνουν μία μαθηματική αποδόμηση. Οι σκηνές έξω από το διαμέρισμα της Maud γίνονται σε πραγματικές τοποθεσίες και οι τυχαίοι περαστικοί εξασφαλίζουν στο φιλμ την πολυπόθητη αυταπάτη της πιστότητας.

Ωστόσο, ο Rohmer δεν περιορίζεται σε μία φορμαλιστική ή τιμητική χρήση της nouvelle vague υπογραφής. Οι στιλιστικές του επιλογές έχουν πάντα ως επίκεντρο τους χαρακτήρες του, με τρόπο αμεσότερο από εκείνον του Godard. Οι σκηνές της Maud, από την νυχτερινές στιγμές με τον Jean-Louis μέχρι την εκδρομή τους στο χιονισμένο βουνό κυριαρχούνται από μεγάλα λευκά blocks και ένα mise-en-scene επί τούτου δομημένο σε στοιχεία λευκού χρώματος. Το πρόσωπο του πειρασμού, η γυναίκα που αναπάντεχα δοκιμάζει την ηθική του ήρωα είναι σαρκαστικά προστατευμένη πίσω από ένα παραπέτασμα αγνότητας, κάνοντας δυσδιάκριτα τα όρια μεταξύ αμαρτίας και ευσεβούς πόθου. Με τρόπο αντίστοιχα ειρωνικό, η αρχική σεκάνς στο αυστηρά δομημένο περιβάλλον του ναού ακυρώνονται από την χαοτική κίνηση στα στενά δρομάκια της πόλης, καθώς ο Jean-Louis πρόκειται να αντικρίσει το "τέρας" του λαβυρίνθου, την Maud.