Lost Horizon

Γυρισμένη το 1937 από τον Frank Capra, η ταινία "Lost Horizon" δεν οφείλει την ανεκτίμητη κινηματογραφική της αξία, ούτε στην καλλιτεχνική της ποιότητα (αφού κυριαρχείται από μέτριες, αν όχι αναιμικές ερμηνείες), ούτε σε κάποια εμπορική της επιτυχία (καθώς η στάση του κοινού ήταν από την αρχή ακλόνητη και δυστυχώς αποδοκιμαστική). Ωστόσο, οι παραπάνω λόγοι δεν φάνηκαν στιγμή αρκετοί για να αμφισβητήσουν πως το μεγάλο αυτό όραμα του Capra και της -νεοσύστατης τότε-εταιρίας Columbia, αποτέλεσε θεμέλιο του παγκόσμιου κινηματογραφικού οικοδομήματος.

Όπως κάθε κινηματογραφικό παραμύθι, έτσι και αυτό οφείλει την γέννησή του σε μία σειρά γεγονότων απόλυτα πραγματικών, τα οποία φάνηκαν να δένονται με αόρατα νήματα τόσο μεταξύ τους, όσο και με καταστάσεις πολύ έξω από τα ίδια. Το 1924 ένας ορειβάτης χάνεται μυστηριωδώς στον δρόμο για την κατάκτηση της κορυφής του Everest. Το 1933 ένας συγγραφέας, ονόματι James Hilton γράφει ένα μυθιστόρημα, εμπνευσμένος από την τραγική αυτή ιστορία. Λίγα χρόνια αργότερα, και ενώ ο φασισμός στρέφει απειλητικά το βλέμμα προς την παγκόσμια κοινότητα, το βιβλίο αυτό φτάνει τυχαία -μιας και οι μεγαλύτερες συναντήσεις ακόμα και στον κόσμο της τέχνης είναι απαραιτήτως τυχαίες- στα χέρια του Capra.. και όλα παίρνουν το δρόμο τους.

Ο κινηματογραφικός μύθος, από την άλλη, έχει ως εξής: βρισκόμαστε στα 1935, την νύχτα της Ιαπωνικής εισβολής στην Κίνα. Όλοι οι Ευρωπαίοι μετανάστες προσπαθούν να επιστρέψουν εγκαίρως στην πατρίδα τους. Ένας Βρετανός διπλωμάτης, συγγραφέας και ιδεαλιστής, ο Robert Conway (τον οποίο υποδύεται ο Ronald Colman), αποτελεί μαζί με τον αδερφό του George (John Howard), έναν μικρο-απατεώνα δραπέτη (Thomas Mitchell), έναν παλαιοντολόγο (Edward Everett Horton) και μία πόρνη που αργοπεθαίνει από κάποια ανίατη ασθένεια (Isabel Jewell), το πλήρωμα ενός μικρού αεροσκάφους που κατευθύνεται από τα κινεζικά εδάφη προς το Λονδίνο. Σύντομα διαπιστώνουν, πως έχουν πέσει θύματα αεροπειρατείας. Μετά από ένα μακρύ ταξίδι, το αεροπλάνο προσκρούει στην κορυφή κάποιας άγνωστης χιονισμένης οροσειράς. Το πλήρωμα επιζεί, ο αργός και παγωμένος θάνατος τους όμως θεωρείται παραπάνω από βέβαιος, καθώς ο πολιτισμός δεν μοιάζει να έχει αγγίξει ποτέ αυτό το αφιλόξενο μέρος.

Όλα ανατρέπονται όμως, όταν μία ομάδα μυστηριωδών ανθρώπων εμφανίζεται από το πουθενά και διασώζει τους επιζήσαντες, μεταφέροντάς τους στην κοιλάδα της Shangri-La: έναν τόπο εύφορο, αν και κρυμμένο ανάμεσα στις παγωμένες βουνοκορφές, όπου οι πολίτες απολαμβάνουν απόλυτη ισότητα και ελευθερία, ασπάζονται ένα δικό τους θρησκευτικό κοσμοείδωλο, ενώ ισχυρίζονται πως έχουν στα χέρια τους το μυστικό της αθανασίας. Και μπορεί οι πρωταγωνιστές να μαγεύονται αρχικά από τον μυθικό αυτό κόσμο που απλώνεται τριγύρω τους, γρήγορά όμως θα κληθούν να διαχωρίσουν την πραγματικότητα από το όνειρο και να λάβουν σημαντικές αποφάσεις.

Υπό την εφιαλτική σκιά του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ο Capra μετέρχεται πλήθος παγκόσμιων λαϊκών δοξασιών, όπως η Ουτοπία και η Πηγή του Αθάνατου Νερού, για να ξεδιπλώσει το ιδεαλιστικό του όραμα για ένα κόσμο απόλυτα ειρηνικό και γαλήνιο, ενώ ολόκληρος ο κόσμος φαίνεται να κατρακυλά και πάλι στην παράνοια του πολέμου. Το ναζιστικό καθεστώς χρησιμοποίησε προπαγανδιστικά το «Χαμένο Ορίζοντα», αυτό όμως κατέστησε το μεγαλεπήβολο έργο του Capra ακόμα πιο σημαντικό.