Sunset Blvd.

Το όνομα του Billy Wilder έχει δίκαια συνδεθεί με την αστραφτερή περίοδο του κλασικού Hollywood. Η συνεργασία του με την Marilyn Monroe στα εμβληματικά για το είδος τους «Gentlemen prefer blondes» και «Seven year Itch» κάνουν σαφές το μέγεθος της συμβολής του σε αυτή την πολύ συγκεκριμένη κινηματογραφική εποχή. Ωστόσο, η εμμονή του Wilder με τον κόσμο του Hollywood -επί της οθόνης αλλά και εξωκινηματογραφικά- πρέπει να αναζητηθεί αρκετά χρόνια πριν τις πασίγνωστες συνεργασίες του με την θρυλική ξανθιά. Δωδέκατο, σύμφωνα με το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου, στη λίστα με τις εκατό σημαντικότερες ταινίες όλων των εποχών, το «Sunset Boulevard» αποτελεί κάτι περισσότερο από ένα καλογραμμένο ερωτικό θρίλερ. Με φόντο την μεγαλύτερη βιομηχανία θεάματος των fifties και πλήρες αναφορών και αιχμηρών σχολίων, το έργο που πιο πρόσφατα μνημονεύτηκε από τον David Lynch ως βασική πηγή έμπνευσης για το δικό του «Mulholand Drive», μπορεί να εκτιμηθεί μονάχα ως ένα ανεκτίμητο ντοκουμέντο, δεδομένου ότι σπάνια μία κινηματογραφική ταινία πετυχαίνει να σαρκάσει με τόσο εύστοχο και απενοχοποιημένο τρόπο τα αμφιλεγόμενα σημεία του συστήματος στο οποίο η ίδια οφείλει τη δημιουργία της.

Το παρατεταμένο εναρκτήριο travelling, μας μεταφέρει στο νούμερο 10086 της Sunset Boulevard. Στην πισίνα μίας εγκαταλελειμμένης βίλας, στην καρδιά του Hollywood, επιπλέει το πτώμα ενός άνδρα - του αφηγητή αυτής της ασυνήθιστης ιστορίας. Ταλαντούχος, φιλόδοξος σεναριογράφος, ο Joe Gillis προσπαθεί μάταια να πουλήσει το τελευταίο του σενάριο στο στούντιο της Paramount. Απένταρος και με τους δανειστές να τον καταδιώκουν, κρύβεται στο πρώτο γκαράζ που συναντά, προκειμένου να διασώσει όλη κι όλη την περιουσία του, το αυτοκίνητό του. Προς μεγάλη του έκπληξη, η ιδιοκτήτρια της ετοιμόρροπης έπαυλης είναι η Norma Desmond, μία ξεχασμένη σταρ της εποχής του βωβού σινεμά. Μαθαίνοντας την ιδιότητα του απρόσκλητου καλεσμένου της, η ξεχασμένη ντίβα τον υποχρεώνει να διαβάσει τις αναρίθμητες στοίβες της 'Salome', του σεναρίου που η ίδια έχει γράψει για να εγκαινιάσει την επιστροφή της στην μεγάλη οθόνη. Ξέροντας καλά πως οι μέρες της στο πανί έχουν περάσει ανεπιστρεπτί, ο Joe δέχεται παρόλα αυτά να γίνει συνεργάτης της, προκειμένου να λύσει το οικονομικό του πρόβλημα. Οι παροχές της εργοδότριάς του, όμως, γίνονται όλο και πιο προσωπικές. Η Norma θα καταφέρει να βρεθεί για μία τελευταία φορά στο επίκεντρο των προβολέων, το δραματικό φινάλε, όμως, έχει αποκαλυφθεί από την αρχή στον θεατή.

Στον ρόλο της διαταραγμένης σταρ, η Gloria Swanson αναγνωρίζει πολλά από τα δικά της βιώματα στον χώρο του σινεμά. Έχοντας διακριθεί τις δεκαετίες του Α10 και του Α20 σε ρόλους κυρίως ανάλαφρους, η Swanson όφειλε την μεταστροφή της σε ντίβα της μεγάλης οθόνης στον Cecil B. DeMille και τους δραματικούς ρόλους που της εμπιστεύτηκε, ακόμα και κατά την έντονη περίοδο της μετάβασης στον ομιλούντα κινηματογράφο. Βέβαια, η ίδια η Swanson ποτέ δεν στερήθηκε την προσοχή του κοινού. Με επτά διαδοχικούς γάμους στο ενεργητικό της και ερμηνείες που την οδήγησαν τρεις φορές μέχρι τις υποψηφιότητες των Oscar, η Swanson κατάφερε να παραμείνει περιζήτητη μέχρι το τέλος της ζωής της, ακόμα κι αν οι εμφανίσεις της μετά το Α60 ήταν κυρίως τηλεοπτικές. Κρατώντας, λοιπόν, παράμερα το δραματικό κομμάτι της διαταραχής και της εγκατάλειψης, η Norma Desmond είναι κατά μεγάλο βαθμό η ίδια η μορφή της Swanson.

Στο παγωμένο βλέμμα της ηρωίδας διαβάζει κανείς την δύναμη μίας ηθοποιού που επιβλήθηκε πολύ πριν ο ήχος της δώσει επιπλέον πλεονέκτημα. Η εμφάνιση του ίδιου του DeMille στον ρόλο του βετεράνου σκηνοθέτη που αδυνατεί να προσφέρει στην παραμελημένη ντίβα την πολυπόθητη επάνοδο, συμπληρώνει σε αυτή την μελαγχολική αναπόληση μίας περασμένης εποχής για το σινεμά. Ο Billy Wilder επιχειρεί μία καυστική κριτική στην επικράτηση του λαμπρού χολυγουντιανού θεάματος έναντι του ξεχασμένου, αληθινού σινεμά της βουβής εποχής. Το κοινό του 1950 καλείται να τον ακολουθήσει στην επανεξέταση μίας τέχνης που τότε μετρούσε ούτε λίγο ούτε πολύ, μόλις μισό αιώνα ζωής. Πόσο περισσότερο ισχυρό μπορεί να είναι σήμερα το εγχείρημά του Wilder; Ειδικά, όταν ανάμεσα στα κέρινα πρόσωπα του σκονισμένου παρελθόντος, στην σκηνή του μπριτζ, εμφανίζεται μεταξύ άλλων και ο ίδιος ο Buster Keaton.