Λέγεται ότι ο Πλάτων έσκισε όλα τα ποιήματα του όταν γνώρισε το Σωκράτη επειδή ένοιωσε ότι ματαιοπονεί. Μια ανάλογη αίσθηση (τηρουμένων των αναλογιών για να μην παρεξηγηθώ) έχω και εγώ προσπαθώντας να γράψω κριτική για το πιο πρόσφατο δημιούργημα του σημαντικότερου ίσως σύγχρονου σκηνοθέτη. Το dogville είναι το απόλυτο κινηματογραφικό ραντεβού σας για αυτή τη χρονιά. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να προβληθεί το τρέχον έτος ταινία σημαντικότερη από αυτή. Σπεύσατε.
O Lars Von Trier τοποθετεί το πρώτο μέρος (U) της τριλογίας του U.S.A. την εποχή του κραχ. Η Grace (Χάρις) καταφεύγει στη Dogville αναζητώντας προστασία. Οι «φιλήσυχοι» άνθρωποι της απομονωμένης πόλης αποδέχονται να της δώσουν άσυλο με αντάλλαγμα να εργάζεται για αυτούς. Δυστυχώς όμως πολύ σύντομα αποκαλύπτεται το αληθινό τους πρόσωπο.
Γυρισμένο σε ένα απομονωμένο studio στη Σουηδία με μπρεχτική λιτότητα (το σκηνικό είναι η κάτοψη της πόλης) και βαριά θεατρική καταγωγή το Dogville είναι μια ταινία που σε καθηλώνει από το πρώτο ως το τελευταίο λεπτό. Η επική διάρκεια της ταινίας δεν αποτελεί σε κανένα σημείο τροχοπέδη. Ο τρομερός Δανός τα βάζει με όλους και με όλα: την εκμετάλλευση του ανθρώπου από τον άνθρωπο, την υποκρισία της αμερικάνικης κοινωνίας (ζουν χωρίς τοίχους αλλά κάνουν πως δε βλέπουν), τη διανόηση που έχει αναλάβει το ρόλο του αμέτοχου παρατηρητή, την εκπαίδευση που δημιουργεί ανθρώπους τέρατα. Και κυρίως καταφέρεται εναντίον ενός ψευδο-φιλελευθερισμού που στο όνομα δήθεν της ανεκτικότητας και του κοινωνικού πλουραλισμού αρνείται να δει πολλώ δε μάλλον να καθαρίσει το απόστημα. Για τον Trier από τη στιγμή που ο κόσμος θα είναι καλύτερος χωρίς αυτή την πόλη, η λύση είναι η φωτιά. Κύριε Trier υποκλινόμαστε και σας ζητάμε ταπεινά συγγνώμη που η κριτική μας δεν είναι αντάξια της ταινίας σας.
Νίκος Σκούταρης
